Makaleler Şubat 18th, 2015

İş Kazalarında İşveren Yükümlülüğü ve İşçi Hakları

Yazar Gül Çiçek Zengin

İş kazası işyeri alanı içinde veya dışında meydana gelen ve işçiyi ruhen veya bedenen özre uğratan bir olaydır. İş hayatının en önemli konularından biri olan iş kazaları, sadece kaza geçiren işçiyi değil beraberinde işçinin yakınlarını, işvereni ve tüm toplumu etkilemektedir. Ancak kazanın iş kazası sayılabilmesi için bazı koşulları taşıması gerekmektedir.

Hangi kazalar iş kazası sayılır

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na gore kazanın iş kazası sayılabilmesi için; 1.sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, 2.işçinin görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işi yapmaksızın geçen zamanlarda, 3.emziren kadın işçinin iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, 4.işçinin işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidişi gelişi sırasında, 5.işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle işçi kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa, yürütmekte olduğu iş nedeniyle gerçekleşmiş olması gerekmektedir.

İşveren iş kazasını bildirmekle yükümlüdür

İşveren, iş kazasına uğrayan işçiye gerekli yardımın yapılabilmesi için iş kazasını Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmekle yükümlüdür. Bildirme yükümlülüğü kazadan sonraki 3 iş günü ile sınırlandırılmıştır. Söz konusu bildirim “iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi” formunun doldurularak Kuruma verilmesi ile yapılabileceği gibi elektronik ortamda da doldurularak yapılabilir. İşverenin kuruma zamanında bildirmemesi veya yapılan bildirimin eksik/yanlış olması nedeniyle oluşacak Kurum zararlarından işveren sorumlu tutulacaktır.

İş kazası durumunda işçiye veya hak sahiplerine ödeme yapılır

İş kazası sonucu işçiye veya hak sahiplerine gerekli yardımın yapılabilmesi için kazanın Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi ve aynı zamanda da Kurum tarafından iş kazası olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Ayrıca iş kazasına uğrayan işçinin sigortalı olması, eğer sigortalı değilse Kurumun verdiği haklardan yararlanabilmesi için Kurum’a başvuru yapması gerekmekedir.

İş kazası ve meslek hastalığı sonucunda işgöremezliğe uğradığı için geliri kesilen işçinin kazanç kaybının giderilebilmesi için geçici işgöremezlik ödeneği verilir. Eğer işçi geçirdiği iş kazası sonucunda tedavi edilmesine rağmen tümüyle çalışma gücünü kaybetmiş yada meslekte kazanma gücünü yitirmiş ise sürekli iş göremezlik ödeneği bağlanır.

İş kazası ve meslek hastalığı sonucunda ölen işçinin yada sürekli işgöremezlik ödeneği alırken ölen işçinin hak sahiplerine ölüm geliri bağlanmaktadır. Ölen işçinin hak sahiplerine ölüm gelirinin bağlanması için belirli bir sigortalılık süresi yada prim gün şartı aranmamaktadır. Aynı zamanda ölen işçinin hak sahiplerine cenaze ödeneği de verilmektedir.

Söz konusu ödenek ve ölüm geliri bağlanması dışında, zarar gören işçiler yada işçinin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalan hak sahipleri işverene maddi ve/veya manevi tazminat talep etme hakları bulunmaktadır.

İnsan hayatının yok sayılmadığı, sigortasız çalışmanın olmadığı, iş kazalarının hiç yaşanmadığı ve böylece ödenek, ölüm geliri, tazminat gibi ödemelere gerek duyulmadığı günlere ulaşmak dileğiyle…